Online SLA Stakeholdersbijeenkomst: mooie stappen voor schonere lucht

Op 16 juli jl namen veel gemeenten en provincies actief deel aan de digitale stakeholdersmeeting van het Schone Lucht Akkoord. Lees hier het verslag en meer over de inspirerende voorbeelden en nuttige formats.

Liever de bijeenkomst terugkijken? Bekijk hier de volledige opname.

Het netwerk krijgt steeds meer vorm én energie, zo werd duidelijk tijdens de inspirerende bijeenkomst. De provincie Groningen en gemeente Utrecht deelden inspirerende voorbeelden en de interactie binnen het uitdijende netwerk komt goed op gang. Belangrijk onderdeel vormen de lokale uitvoeringsplannen en een conceptformat voor het beschrijven van lokaal te implementeren maatregelen. Dit format geeft inzicht in de planning en de effecten van de acties en maatregelen die gemeenten en provincies gaan nemen om de doelstelling van 50% gezondheidswinst in 2030 te halen. Naast de uitvoeringsagenda van het Rijk vormen de plannen de basis van de uitvoering van het Schone Lucht Akkoord.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven trapte af in een vlog: “Dit lukt alleen samen. Hoe meer partners, hoe sneller we de doelen halen en de lucht schoner krijgen; de deur staat wagenwijd open voor nieuwe gemeenten en provincies die mee willen doen.“

Nieuwe stakeholders
Dertien nieuwe partners sloten zich onlangs aan bij het Schone Lucht Akkoord. Programmamanager Karin Blaauw (IenW) verwelkomde de nieuwe deelnemers: twaalf gemeenten en de provincie Groningen. “Daar zijn we blij mee, want hoe meer gemeenten en provincies meedoen, hoe meer gezondheidswinst we kunnen realiseren. We zijn aan de slag met de gemaakte afspraken. In de uitvoeringsagenda leggen we vast hoe we dat de komende jaren willen gaan doen. Ook de input van maatschappelijke organisaties, burgers en het bedrijfsleven die we binnen kregen met de internetconsultatie, nemen we hierin mee.”

“Eenvoudig is het allemaal niet”, vervolgt Karin Blaauw. “We puzzelen gezamenlijk over hoe we zo effectief mogelijk de luchtkwaliteit verbeteren en al die maatregelen en acties ook effectief kunnen monitoren. Want hoe meet je gezondheidseffecten op een systematische manier en hoe zoek je synergie met andere beleidsonderwerpen, bijvoorbeeld met de bronaanpak van klimaat- of stikstofvraagstukken?”

Uitvoeringsagenda en specifieke uitkering (SPUK)
Het initiatief voor de uitvoeringsagenda ligt bij de Rijksoverheid. In de acht themagroepen (industrie, houtstook, participatie, binnenvaart en havens, mobiele werktuigen/NRMM, landbouw, monitoring en hoog blootgestelde locaties) wordt gewerkt aan de uitvoering hiervan. De uitvoeringsagenda heeft een sterke relatie met de decentrale uitvoeringsplannen waar de deelnemende gemeenten en provincies verantwoordelijk voor zijn. Als input voor de uitvoeringsagenda wordt bijvoorbeeld gedacht aan een jongerentop en aan ‘burger luchtmeet (citizen-science)-projecten’.

2021
Ten slotte geeft Karin Blaauw een doorkijk naar de planning van 2021. Dan staat de onder meer de openstelling van de Specifieke Uitkering (SPUK), de ‘subsidie’, of cofinanciering voor specifieke SLA-projecten (maatregelen, pilots of kennisdelen) op agenda, evenals een eerste doorrekening van maatregelen met de gezondheidsindicator.

Goede voorbeelden uit de praktijk.
De aanpak van het Schone Lucht Akkoord bestaat ook uit het aanhaken bij en opschalen van lopende initiatieven, want er gebeurt al heel veel. Zoals voor het thema landbouw. ‘Animal Level Plus’ is een innovatie in de landbouw waarbij de lucht in veestallen wordt verbeterd. In een pilotopstelling in de provincie Overijssel wordt onderzocht of deze toepassing kan worden opgeschaald. En interessant voor het nog op te starten thema Mobiliteit: de proef in de gemeente Haarlem in het kader van de Green Deal Zes (zero-emissie stadsdistributie): één gecentraliseerde afhaaldienst voor alle bedrijfsafval in de binnenstad van Haarlem.

Paradepaard full-electric-inspectieschip
Wiebe Brandsma van de provincie Groningen toont een filmpje en slides van een Gronings paradepaard: een eerste middelgroot elektrisch voortgedreven en duurzaam geproduceerd inspectieschip. Dit schip komt tegemoet aan belangrijke pijlers in twee Groningse beleidsprogramma’s: de energietransitie en het programma Duurzame Ontwikkeling. Daarbij levert het schip tegelijkertijd een bijdrage aan schone lucht. “Als overheid wil je vooral kijken waar je zelf directe invloed op hebt”, zegt Wiebe Brandsma. Hij noemt het stellen van eisen in OV-concessies, maar ook het verduurzamen van het eigen materieel. Het veertig jaar oude provinciale inspectieschip was aan vervanging toe en leek een goede aanleiding om te kijken naar een volledig duurzaam concept. ”We hebben daarbij gekeken naar een totaal concept, dus behalve schone voortstuwing ook naar duurzame materialen en systemen.” Uitgaande van een levensduur van 40 jaar kwam dit schip, ondanks hoge investeringen uit op een kostenefficiënt project, nog helemaal los van de schone lucht-baten (zie filmpje en slides in de ‘samenwerkingsruimte’ op deze site). Tijdens Wiebe's presentatie worden in de chat al vergelijkbare innovaties genoemd en uitnodigingen over en weer gedaan tussen themagroepen naar aanleiding van dit voorbeeld.

Zo kiest Utrecht voor schone lucht
Linda Docter presenteert een uitgewerkt maatregelpakket dat voortvloeit uit de  luchtkwaliteitsopdracht van het Utrechts college en voorligt bij de Utrechtse gemeenteraad. Aan dit maatregelpakket is onder meer een studie voorafgegaan naar de grootste veroorzakers van ongezonde lucht. Uit die resultaten volgt op welke bronnen je als gemeente directe invloed wilt uitoefenen en voor welke bronnen je samenwerking moet zoeken, zegt Linda Docter. Zo zijn de snelwegen rond de stad de zwaarste veroorzakers. Overigens zitten in twee bronnen: houtstook en mobiele werktuigen, een mate van onzekerheid. Uit deze studie blijkt ook dat houtstook een belangrijker vervuiler is dan de Utrechtse industrie. De slides geven ook aan welke reductie de gemeente wil en ook kán behalen op de verschillende bronnen. Het resulteert in een realistisch en effectief pakket aan maatregelen met onder meer maatregelen in de sfeer van weren van oude diesels uit milieuzones en zero-emissie stadslogistiek. Voor het verlagen van de houtstookuitstoot denkt de gemeente bijvoorbeeld aan aanschaf- en sloopsubsidies op kachels en aan gerichte voorlichting.

122 slides in drie uur tijd
In drie uur tijd kregen de deelnemers aan deze stakeholdersbijeenkomst 122 slides te verwerken (download hier de presentatie). Bij de wrap-up gaf Karin Blaauw aan dat deze bijeenkomst de impact van de uitvoering van het Schone Lucht akkoord zichtbaar maakte. “Je moet op vele fronten stapjes maken en dat maakt het heel complex, maar al deze stapjes samen maken de lucht wel substantieel schoner. We hebben hier samen zonder meer mooie stappen gezet.”

In de samenwerkingsruimte op deze site (toegankelijk voor ondertekenaars) vindt u alle slides inclusief de toespraak van staatssecretaris Stientje van Veldhoven en een filmpje van het Groningse full-electric-inspectieschip.

Afbeeldingen

Twitter

Cookie-instellingen