Ermelo zet in op gedrag veranderen voor gezondere lucht

‘Draagvlak is voor mij de rode draad in beleid’, zegt wethouder Erik van der Weide. ‘Als bestuurder mag je nooit je kop in het zand steken voor een maatschappelijke verandering of een nieuwe opgave. Maar ik geloof wel dat er een bepaalde kritische massa nodig is die de urgentie ervaart. Dán kun je gedragsverandering voor elkaar krijgen en effect bereiken.’

Raadsleden

Een handtekening onder het Schone Lucht Akkoord zetten, was zo’n beetje het eerste wat Van der Weide als gloednieuwe wethouder deed (hij volgde Sarath Hamstra op, die naar de Tweede Kamer vertrok). ‘Mijn voorganger, onze ambtenaren en zeker de raadsleden van de partijen die het initiatief hiervoor namen, hebben de belangrijkste rol gespeeld. De bereidheid om in schonere lucht te investeren is er nu. Die basis is nodig om ook moeilijke punten als houtstook of oude diesels aan te pakken.’

Voorloper duurzaamheid

Ermelo ligt op de Veluwe. Het is een groene gemeente, met veel bomen, ook in de bebouwde kom. Martin Bos, een van de twee ambtenaren van Ermelo voor natuur en milieu: ‘We lopen niet altijd voorop, maar met duurzaamheidsbeleid zijn we wel ambitieus. We wilden in 2035 klimaatneutraal zijn. Uiteindelijk bleek dat niet haalbaar; we hebben de doelen bijgesteld naar landelijke normen. Maar we hebben al veel beleid voor een schone leefomgeving. Stikstof is ook een groot dossier. We kijken of er overlap zit tussen maatregelen van verschillende beleidsterreinen. Of we nog laaghangend fruit kunnen plukken of dat we juist één groot thema moeten oppakken waarmee we veel impact kunnen maken.’

Gedrag aanpassen

Houtstook zou zo’n thema kunnen zijn. Met astma binnen zijn gezin kent Van der Weide de negatieve impact van houtrook van dichtbij. Voor een verbod acht hij het draagvlag in Ermelo nog te klein. ‘Wel zien we dat ook op dit thema de geesten rijp zijn gemaakt om gedrag te veranderen. Het wordt normaler om af te wegen of het acceptabel is om de kachel aan te maken. Op die manier kun je de overlast van houtrook ook terugschroeven.’

Bewustwording hoe de lucht gezonder kan worden door gedrag aan te passen, is dan ook het eerste waar Ermelo op in gaat zetten. Niet alleen bij houtrook, maar ook voor verkeer, industrie en boeren. Bos: ‘Ermelo heeft een regiofunctie en grote werkgevers als Defensie en een aantal grote zorginstellingen. Veel mensen nemen nu de auto in en naar Ermelo.’ Als het aan Van der Weide ligt, gaat ook dat veranderen. Mocht hij na de verkiezingen terugkomen als wethouder op dezelfde portefeuille (naast milieu ook sport), dan wil hij van Ermelo een echt fietsdorp maken en investeren in fietsinfrastructuur die aansluit op die van de buurgemeenten. ‘Zodat de auto vaker blijft staan en bewegen aantrekkelijker wordt.’

Samenwerking met buren

‘De contacten met de buren zijn innig. Ermelo deelt met Zeewolde en Harderwijk een uitvoeringsorganisatie: Meerinzicht. Voor diensten als HR en financiën, en in het sociaal domein, werken we al veel samen. Daardoor kunnen we collega’s van de andere gemeenten gemakkelijk vinden om een afspraak te maken en in gesprek te gaan’, vertelt Bos.

Werken aan gezonde lucht is bovendien niet nieuw in de regio. Buurgemeenten Harderwijk, Zeewolde en Putten waren al eerder aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord. Provincie Gelderland stimuleert gemeenten samen te werken bij uitvoering van het SLA. Regionale afstemming maakt het mogelijk om impact te vergroten. Van der Weide: ‘Het is een kansrijk idee om vanuit Meerinzicht de samenwerking uit te breiden voor omgevingsthema’s als schone lucht.’