Extra laadplek voor elektrische inspectieschepen in Groningen
Provincie Groningen wil alle inspectieschepen elektrificeren. Dat kan niet zonder extra laadplek. Sinds dit voorjaar kunnen deze schepen behalve in de stad Groningen ook vlakbij het Lauwersmeer terecht om te laden. Dat ging niet zonder slag of stoot, vertelt Germen Nuis van provincie Groningen. Maar het scheelt acht uur varen per oplaadbeurt.
In 2019 verving provincie Groningen een inspectieschip op diesel door een elektrisch schip. Het was het eerste volledig elektrisch aangedreven inspectieschip in Nederland. In totaal heeft Groningen drie inspectieschepen voor het onderhoud en toezicht op de 123 kilometer vaarwegen die de provincie beheert. ‘We willen ook de andere twee schepen verduurzamen’, vertelt Germen Nuis, beleidsmedewerker duurzame tank- en laadinfrastructuur bij provincie Groningen.
Vier uur heen, vier uur terug
De bemanning kon het elektrische inspectieschip tot voor kort alleen opladen op twee ligplekken in de stad Groningen. ‘Onze schepen zijn regelmatig aan het werk bij Zoutkamp in het noordwesten van Groningen. Daar liggen ze vaak een aantal weken. Vanaf daar is het vier uur varen naar de twee laadplekken aan de zuidoostkant van de stad en weer vier uur terug. Er moest sowieso een derde laadplek bij komen om alle schepen straks te kunnen opladen. En bij voorkeur in de buurt van Zoutkamp, aan het Reitdiep, om dat heen en weer varen te voorkomen.’
Bom en waterspitsmuis
De bestaande ligplek was geen optie, omdat daar een fietsbrug was gekomen. Voor een nieuwe aanlegsteiger met laadinfrastructuur voor grote schepen is behoorlijk wat ruimte nodig. En bij een oplaadplek moet uiteraard een elektriciteitsnet liggen en dat net moet voldoende capaciteit beschikbaar hebben. De locaties lagen daardoor niet voor het oprapen. Een plek vlak bij de Reitdiepbrug bood de meeste potentie, maar ook deze locatie was niet probleemloos. Germen: ‘We kregen te horen dat er misschien een bom in de bodem lag. En dat het leefgebied van de zeldzame waterspitsmuis was. Onderzoek naar de bom en de muis heeft een jaar geduurd. Beide zijn niet gevonden.’
Aansluiting brug dubbel gebruiken
Inmiddels is de steiger gebruiksklaar voor het elektrische inspectieschip. 'Maar een aparte voorziening om op te laden hebben we nog niet gerealiseerd. We hebben gekozen de aansluiting van de Reitdiepbrug te benutten. Als de brug opent of sluit, schakelt het opladen af. Als de brug niet in gebruik is, kan het schip laden. Het is efficiënt om een zware aansluiting dubbel te gebruiken en het voorkomt vertraging door netcongestie.’ De bouw van de steiger en de laadinfra aan de brug kostten bij elkaar circa 330.000 euro. De helft daarvan heeft Groningen kunnen bekostigen met geld uit de SPUK SLA.
Ook voor vissersschepen
Het elektrische schip is deze zomer nog niet in de buurt van Zoutkamp bezig geweest met onderhoud, dus de aansluiting aan de brug is nog niet langdurig gebruikt. ‘We verwachten geen problemen, maar willen op den duur wellicht toch een aparte aansluiting. Niet alleen om de storingsgevoeligheid te verkleinen, maar ook om de capaciteit aan te kunnen bieden aan meer schepen. Op dit moment zijn er nog nauwelijks elektrische binnenvaartschepen of vissersboten in Groningen. De vervangingstermijn is veel langer dan die van vrachtwagens, gemiddeld 30 jaar, maar we verwachten wel meer elektrische scheepvaart. Voor de pleziervaart is de elektrificatie al veel verder gevorderd, omdat het daarbij om lagere vermogens gaat. De provincie zet voor alle vormen van wegverkeer, voor mobiele werktuigen en voor scheepvaart sterk in op het ontwikkelen van laadinfra. Te weinig oplaadcapaciteit mag voor scheepseigenaren niet de belemmerende factor zijn om over te stappen op elektrisch. Walstroom is er sowieso op de meeste plekken, voor plezierboten én de professionele scheepvaart.’
De SPUK SLA is in 2025 voor het laatst opengesteld, maar bekijk de lijst met andere subsidies die kunnen helpen verduurzamen, ook voor scheepvaart. Meer informatie is ook te vinden bij het thema Binnenvaart en Havens.