Eindhoven start een proef met drones om brandende kachels op te sporen
Met bijna een kwart minder meldingen over stookoverlast als het jaar ervoor en maar 1 handhavingsverzoek, net na de stookperiode, kan Eindhoven tevreden terugblikken op het eerste jaar met een gedeeltelijk stookverbod voor houtkachels in huis. Na een handhavingsverzoek is overtredingen aantonen lastig. Een huis binnen gaan om te controleren of de kachel aan is tijdens code oranje of rood mag niet zomaar. De gemeente onderzoekt vanaf oktober of de bron beter in beeld gebracht kan worden met een drone die roet en warmte meet.
Binnen mag de kachel in Eindhoven niet aan als de Stookwijzer code oranje of rood aangeeft. Deze beleidsregel geldt in Eindhoven onverminderd in 2026/27. Daarnaast verbiedt de algemene plaatselijke verordening (APV) het verbranden van afval in de open lucht.
Kwart minder meldingen
Nadat het stookverbod bij code oranje en rood op 1 oktober 2025 inging, kwamen er in het najaar en de winter 226 meldingen van stookoverlast binnen bij gemeente Eindhoven. Dat is ongeveer een kwart minder dan in het stookseizoen 2024/25. Toen waren het er 292. In seizoen 2023/2024 kwamen er 66 meldingen binnen.
‘Die piek en daarna een daling is een trend die het RIVM ook heeft gezien in het aantal overlastmeldingen van de Stookwijzer. Mensen lijken zich meer bewust te zijn van de gezondheidseffecten van houtrook, mede dankzij de campagne van Milieu Centraal en de actieve communicatie van veel gemeenten over bewuster omgaan met houtstook’, vertelt beleidsadviseur luchtkwaliteit Evelien Loos.
Op de hoogte van houtstookregels
‘Zeker is dat veel meer inwoners van Eindhoven op de hoogte zijn van het bestaan van de Stookwijzer en de manieren om overlast van houtrook te verminderen’, zegt Loos. Het aantal inwoners uit Eindhoven dat de site van de Stookwijzer opzoekt, verdubbelde nadat de beleidsregel was ingegaan. In het totale stookseizoen 2024-2025 waren het er ruim 11.000 en in stookseizoen 2025-2026 ruim 20.000. Het effect was nog groter bij de pagina over houtstook van de gemeente zelf. ‘Daar staat informatie over onze houtstookregels: wat wel en niet mag. Het bezoek op die pagina steeg na invoering van de beleidsregel van circa 200 in oktober 2024 naar ruim 1.400 in oktober 2025.’
Komend seizoen gaat Eindhoven peilen hoe groot de bewustwording is rond overlast en ongezonde lucht door hout stoken via de inwonersenquête.
Weinig commotie
De invoering van de nieuwe beleidsregel heeft tot weinig commotie geleid in Eindhoven. ‘Van de unie van haardverkopers hebben we de vraag gekregen om de beleidsregel niet in te voeren. Die vraag hebben we niet gehonoreerd. Verder waren er vrijwel geen klachten over de nieuwe regel. We hebben gekozen voor communicatie in plaats van handhaving. Als er een melding kwam over houtrookoverlast en het was inderdaad code oranje of rood, dan ging er een brief naar de vermoedelijke stoker en de melder. Melders ontvingen informatie hoe ze het gesprek met de buren aan zouden kunnen gaan en hoe ze een handhavingsverzoek konden indienen als ze overlast bleven ervaren. Beboeten deed de gemeente niet. We hebben uiteindelijk 1 handhavingsverzoek binnen gekregen, na de stookperiode. Komende winter gaan we in gesprek met degene door wie dat is ingediend om hier opvolging aan te geven.’
Proef met drones
Een huis binnen gaan om te controleren of de kachel aan is tijdens code oranje of rood mag niet zomaar. Bovendien wordt er doorgaans gestookt in de avonduren, als er maar beperkt toezichthouders beschikbaar zijn. Dus een heterdaadje is moeilijk vast te stellen. Loos: ‘ Vanaf oktober testen we of we met drones wél betrouwbaar kunnen vaststellen dat er een houtkachel aan is op een bepaald adres. Dat doen we niet in de stad maar in een testgebied buiten de stad. We meten het roetgehalte dat uit de schoorsteen komt en werken met warmtebeelden. We filmen niet met de drone, om geen mensen met de camera vast te leggen. De inzet van drones voor handhaving is niet nieuw. Er zijn ook gemeenten die ze gebruiken om op illegale bebouwing te controleren. Houtstook meten met drones is wel nieuw. Als de test slaagt, gaan we kijken of dit een basis kan zijn om mee te handhaven. Als het mogelijk is en praktisch uitvoerbaar, zal de gemeenteraad eerst een besluit moeten nemen voor we dit eventueel invoeren.’ Het onderzoek met drones financierde Eindhoven deels met geld uit de oude SPUK SLA.
Netwerkgroep houtstook
Wil je starten met een houtstookverbod? Dan is het fijn om te overleggen met gemeenten die er al ervaring mee hebben. Gemeente Amsterdam startte daarom de netwerkgroep houtstook. Bij deze groep kunnen zich gemeenten aansluiten waar een verbod geldt, zoals Amersfoort, Utrecht en Eindhoven, of die het overwegen, zoals Amsterdam. Eens per kwartaal is er een overleg. De laatste keer bijvoorbeeld over juridische verankering van de beleidsregel. Inmiddels bestaat de groep uit de gemeenten Amsterdam, Amersfoort, Utrecht, Eindhoven, Groningen, Rotterdam en Den Haag. Ook het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is aangesloten. Wil je er ook bij? Neem dan contact op met Oussama Zaouini.