Adviespunt onmisbaar bij overstap naar zero-emissiezone stadslogistiek

Dat zijn plekken waar de gemeente de meeste gezondheidswinst verwacht te kunnen halen met een ZE-zone, omdat er veel mensen komen. 'Het stadshart alleen was te klein voor echte impact. Winst van deze ZE-zones is daarnaast veel minder CO2-uitstoot', zegt Frederike Schneider, beleidsadviseur bij de gemeente Nijmegen.

Adviespunt nodig

Voor een soepele overgang naar de nieuwe situatie richtte Nijmegen in 2023 een adviespunt in, deels gefinancierd met SPUK SLA-subsidie. 'Voor gemeenten die nog met ZE-zones gaan starten: zonder goede begeleiding kan dat eigenlijk niet', zegt Tim Wille. Hij is aanspreekpunt voor de ZE-zones in Nijmegen. Ondernemers en bewoners kunnen bij hem onder meer aankloppen voor een gratis adviesgesprek.

Frederike: 'Er zijn zoveel ontheffingen en overgangsregelingen. Het is juridisch gewoon heel ingewikkeld. Er is wel een landelijk loket, Zero Emissie Stadslogistiek, maar juist over lokale situaties zijn er veel vragen. Je kunt het bewoners en ondernemers niet aandoen om te zeggen: daar is de website, zoek het maar uit.'

Wat is de ZE-zone

De ZE-zone voor stadslogistiek geldt voor alle zakelijke bestel- en vrachtauto's. Sinds 1 januari 2025 moeten die in de zero-emissiezone uitstootvrij zijn. Voor een aantal auto's met schonere emissieklassen is er tot 2030 een overgangsregeling. Ook geldt voor sommige bijzondere voertuigen een vrijstelling en zijn er ontheffingen. Zo kunnen inwoners in een ZE-zone ontheffing aanvragen voor hun camperbusje of voor een bestelbus die is omgebouwd vanwege een handicap. Ontheffing krijgen voor een dag kan ook, zij het gelimiteerd tot 12 x per kenteken per jaar. Dit is bijvoorbeeld voor incidentele bezoekers. Voor personenauto's geldt de ZE-zone niet.

Honderden vragen

Tim Wille hielp ondernemers en bewoners de complexe regelgeving en overgangsregeling te doorgronden. Hij kreeg honderden vragen. 'Een horecagroothandel of transportbedrijf heeft iets anders nodig dan een loodgieter. Ik kon ze laten zien wanneer ze aan de beurt waren voor overstappen op elektrisch vervoer en ze langs alle keuzes loodsen om het juiste model te kiezen. Ik berekende samen met hen de totaalkosten van aanschaf en energiekosten. Vaak vielen die mee. Veel vragen gingen ook over de beschikbaarheid van laadpalen of eigen laadinfra in combinatie met netcongestie.'

Precies op maat

Frederike: 'Het is prettig om iemand naast je te hebben die veel verstand heeft van zero-emissielogistiek. Zeker bij bijeenkomsten en webinars. Of om de wethouder bij te praten. Tim kan goed uitleggen dat er voor alle ondernemers mogelijkheden zijn om gewoon hun werk te kunnen blijven doen. Dat doet hij precies op maat per ondernemer. Voor ondernemers die echt onevenredig geraakt worden hebben we een hardheidsclausule. Zo verdween het sentiment 'dit is ondernemertje pesten'.'

Tim vult aan: 'Er zat een gedegen communicatieplan van de gemeente achter, om alle doelgroepen die ermee te maken hebben zoveel mogelijk te bereiken. Dat hielp ook. Het belangrijkste is dat dit beleid consistent blijft. Ondernemers investeren voor de lange termijn. Beleid terugdraaien is uit den boze.'

Veel bakfietsen

De overgang is zonder al te veel problemen verlopen. In de ZE-zones rijden nu enkele elektrische vrachtauto's en vooral veel kleine elektrische busjes, soms met aanhanger en meer bakfietsen. De gezondheidswinst gaat Nijmegen in 2030 meten: als alle overgangsregelingen achter de rug zijn en er geen vervuilende vracht- en bestelauto's meer rijden.

'We zien dat ondernemers en bewoners eraan wennen en zich hebben aangepast. Van zo'n 600 waarschuwingsbrieven begin 2025 zaten we in november op nog zo'n 300 per maand', zegt Frederike. Sinds 1 december 2025 is het gedogen en waarschuwen voorbij en handhaaft Nijmegen bij overtredingen. Het is nog niet bekend om hoeveel boetes het gaat.
In 2026 blijft het ZE-adviespunt nog in bedrijf.